Społeczna aktywność do poprawy

Czy polskie społeczeństwo jest naprawdę obywatelskie? Odpowiedzi na tak postawione pytanie szukali reprezentanci samorządowego periodyku „Wspólnota” i Fundacji Klon/Jawor, przygotowując ogólnopolski ranking samorządów najbardziej aktywnych społecznie. Jego twórcy sprawdzali, w których miastach i gminach mieszkańcy najchętniej głosują w wyborach, gdzie najprężniej działają organizacje pozarządowe, gdzie samorządy najchętniej wspierają oddolne inicjatywy, a gdzie odbywa się największa liczba zbiórek publicznych.

 

queue 154925 1280

Z zestawienia wynika, że w gronie najbardziej aktywnych znajdują się: Kraków, Nowy Sącz, Nowy Wiśnicz, Krynica Zdrój – małopolskie miasta i gminy, które uplasowały się na wysokich miejscach klasyfikacji. Wśród samorządów powiatu olkuskiego zaliczonych do najbardziej aktywnych społecznie, najlepiej wypadło Bukowno. Natomiast najgorzej jest w gminie Bolesław, którą zaszeregowano do jednostek czekających na przebudzenie.

Zasady

Badając aktywność społeczną twórcy rankingu, zestawiając ze sobą miasta i gminy, wzięli pod uwagę cztery wymiary: aktywność obywatelską mierzoną frekwencją w wyborach, liczbę zarejestrowanych fundacji i stowarzyszeń w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców, wysokość wsparcia udzielanego przez administrację samorządową organizacjom społecznym w przeliczeniu na 1 tys. mieszkańców (średnia z lat 2014–2015) oraz oddolne inicjatywy społeczne – liczbę zbiórek publicznych w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców.
Porównania rankingowe przeprowadzono w pięciu kategoriach gmin: wiejskich, miejsko-wiejskich, małych miast (do 50 tys. mieszkańców), średnich miast (50–100 tys.) oraz dużych miast (powyżej 100 tys.).

Kraków za Warszawą

W grupie „dużych miast”, których liczba mieszkańców przekracza 100 tys., znalazło się 39 polskich miast. Kraków i Tarnów zostały sklasyfikowane odpowiednio na 2. i 21. miejscu. Kraków znalazł się na podium głównie dzięki uzyskaniu dużej liczby punktów za frekwencję wyborczą oraz za wysoki udział środków przekazywanych organizacjom pozarządowym na realizację zadań publicznych. Zdecydowanie zwyciężyła w tej grupie Warszawa.

Nowy Sącz Liderem
Wśród wszystkich pięciu kategorii małopolskie samorządy najlepiej poradziły sobie w kategorii średnich miast – na 1. miejscu znalazł się Nowy Sącz (82 pkt. na 100 pkt). Miasto było najsilniejsze w kategorii frekwencja wyborcza (maksymalna liczba punktów), a w kategorii sektor pozarządowy ustąpiło tylko Przemyślowi (33/35 punktów).
69. pozycja dla Bukowna

W kategorii „małe miasta” ocenie poddano 275 miejscowości w kraju. Najlepszym okazał się Sopot. W pierwszej dziesiątce znalazły się trzy miasta z Małopolski: Jordanów (4. miejsce), Sucha Beskidzka (6. miejsce) i Zakopane (7. miejsce). Na dalszych miejscach uplasowały się m.in.: Limanowa (16), Oświęcim (34) czy Nowy Targ (50). Wśród „małych” Bukowno znalazło się na 69 miejscu z dorobkiem 31 pkt. na 100 możliwych. Mocną stroną miasta nad Sztołą okazały się oddolne inicjatywy mieszkańców.

Wolbrom 113, Olkusz 149

Ranking gminy wiejsko-miejskich wygrało Nowe Warpno z województwa zachodniopomorskiego. Klasyfikacja okazała się owocna dla Małopolski. Na pierwszych 100 miejscach znalazło się 14 jednostek samorządu terytorialnego z naszego regionu. Najwyżej, spośród gmin Małopolski, uplasowała się Krynica-Zdrój - na 6. miejscu (mieszkańcy tej gminy są szczególnie aktywni w rejestrowaniu fundacji i stowarzyszeń). Równorzędne, 15. miejsca, zyskały Niepołomice i Myślenice. Zator znalazł się na 20. miejscu, Miechów – na 26. Na dalszych pozycjach uplasowały się: Rabka-Zdrój (32.miejsce), Dobczyce (33), Muszyna i Wadowice (47), Brzeszcze (74) oraz Nowy Wiśnicz, Skała, Zakliczyn i Krzeszowice (miejsce 92).

W gronie wiejsko-miejskim, w którym ocenie poddano ponad 650 jednostek, 113 miejsce przypadło Wolbromiowi (38 pkt. na 100). Poniżej, na 149 pozycji widnieje Olkusz, który zgromadził 36 pkt na 100 możliwych. Niezbyt wysokie pozycje rankingowe zdają się być w kontrze do ambicji obydwu ośrodków. Dla lokalnych środowisk oraz samorządowej władzy stanowić winny zachętę w celu poszukiwania inspiracji dla zwiększenia aktywności.

Klucze 281, Trzyciąż 851
Wśród 1585 gmin wiejskich w Polsceliderem zostało Mielno. W czołówce brak reprezentantów naszego regionu. Najlepszą w Małopolsce, zajmująca pozycję 8 w kraju, została gmina Zabierzów. Następną w kolejności jest Tymbark (30. miejsce w rankingu). W pierwszej setce znalazły się jeszcze tylko 4 gminy z naszego województwa: Trzciana (37. miejsce), Żegocina (50. miejsce), Laskowa i Gołcza (84. miejsce). W tym gronie Klucze sklasyfikowano na miejscu 281, Trzyciąż zyskał 851 miejsce. Dziwić może fakt, iż bogata gmina Bolesław znalazła się poza pierwszym tysiącem sklasyfikowanych, w grupie jednostek czekających na przebudzenie.

Konkluzja

Rankingi rządzą się swoimi prawami, jak każda klasyfikacja niesie w sobie uogólnienia, nie dostrzega szczegółów. To wszystko prawda. Niemniej jednak zestawienie w poszczególnych kategoriach dowodzą, że w lokalnych grupach mieszkańców tkwią wielkie rezerwy, że w powiecie olkuskim zasoby społecznych inicjatyw nie są dostatecznie uwidocznione i wykorzystane. Z tego rezerwuaru sił sprawczych należy korzystać częściej i czerpać obficiej.

Jerzy Nagawiecki

Redakcja
Author: RedakcjaEmail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Informacja o autorze: